Blog dla rodziców, którzy chcą wiedzieć więcej
Logopedia

Ćwiczenia logopedyczne dla dzieci w różnym wieku

Widzę po wynikach wyszukiwania oraz Waszych wiadomościach, że interesują Was ćwiczenia logopedyczne dla dzieci.

Poprzedni wpis cieszył się ogromnym zainteresowaniem. Tak jak obiecałam – dziś post na temat ćwiczeń aparatu artykulacyjnego dla dzieci w różnym wieku.

Przygotowałam dla Was zbiór gotowych ćwiczeń w zależności od wieku dziecka.

Pamiętajcie! Te ćwiczenia nie zastąpią terapii logopedycznej i każde dziecko z wadą wymowy powinno mieć dopasowane konkretne ćwiczenia  w gabinecie u logopedy oraz powinno dostać wskazówki do pracy w domu. 

 

Ćwiczenia logopedyczne –  2

Każde ćwiczenie artykulacyjne najlepiej wykonywać przed lustrem. To, że dziecko widzi swoją buzię pomaga mu poczuć ułożenie narządów aparatu artykulacyjnego.

Podczas pracy nad usprawnianiem narządów mowy wykorzystujemy umiejętności nabyte podczas ćwiczeń oddechowych, fonacyjnych i słuchowych (z poprzedniego posta). Dlatego warto w czasie jednej sesji ćwiczeń mieszać aktywności.

Głównym celem ćwiczeń aparatu artykulacyjnego jest uzyskanie takiej sprawności całego narządu mownego, aby bez problemu poradził sobie z głoską, którą będziemy mieli zamiar wywoływać. Dlatego pracę nad każdą głoską rozpoczyna się od odpowiedniych ćwiczeń układu artykulacyjnego. Dzieci, które uczęszczają na terapię logopedyczną mają takie ćwiczenia zadane do domu.

Pod poprzednim logopedycznym wpisem pojawiły się komentarze z zapytaniem: “Ile czasu na to poświęcić, bo dziecko nie za bardzo to lubi?”

Mam dla Was wskazówki ile mogą trwać ćwiczenia logopedyczna:

– dzieci od 1 do 3 lat – 1 do 3 minut, można dłużej jeżeli zmienimy pozycję ciała np. wstaniemy
– 4-latki – od 3 do 5 minut lub dłużej
– 5-latki- od 5 do 10 minut lub dłużej

Zabawy i ćwiczenia logopedyczne dla najmłodszych (0-2 lata)

Od małego poprzez odpowiednią pielęgnację oraz zapewnienie bodźców do rozwoju wspomagamy nasze dzieci. Pisałam na ten temat tutaj – Jak wspomagać rozwój mowy?

Co możemy jeszcze robić?

– wprowadzać różnorodne pokarmy- podczas jedzenia twardych rzeczy mięśnie aparatu artykulacyjnego wykonują ciężką pracę i dzięki temu sprawniej będą później działać
– pić w domu z kubka, a na podwórku z bidonu z cienką rurką
– wykonywać proste ćwiczenia
Dzieci w wieku 0-12 miesięcy cały czas nas obserwują i w taki sposób się uczą. Niektórym może się wydawać, że małe dzieci nie za wiele rozumieją. Ciągłe rozmowy, śpiewanie i stymulowanie w końcu nie pozostanie bez odpowiedzi. Nasze dziecko najpierw musi przyswoić słownik bierny (czyli usłyszeć od nas słowo) aby móc to później wypowiedzieć (słownik czynny).

Od około 6 miesiąca dzieci zaczynają tworzyć swoje komunikaty, które z czasem nabierają na znaczeniu. Hau, miau, papa, mama, baba to najczęściej pojawiające się wyrazy. Często dzieci podpierają słowo gestem – czyli robiąc “papa” machają rączką na do widzenia. Samo wymawianie sylab jest ćwiczeniem aparatu artykulacyjnego, dlatego warto przeglądać razem książeczki i naśladować zwierzęta, pojazdy i inne wyrażenia dźwiękonaśladowcze.

Ćwiczenia logopedyczne dla dzieci w wieku 1-2 lata

Warto podeprzeć polecenie obrazkiem lub zabawką w kształcie zwierzątka:

– Jak kotek pije mleko? Z rąk układamy miseczkę i pokazujemy w jaki sposób kot językiem pije mleko.
– Mlaskanie językiem. Przyklejamy język do podniebienia i głośno odklejamy
– Jak parska koń? Luźne wargi wprawiamy w drgania
– Jaki ryjek ma świnia? Wysuwamy rozchylone wargi do przodu
– Jak ziewa hipopotam? Otwieramy buzię i ziewamy
– Jak dźwięk wydaje sowa? Zaokrąglamy wargi i mówimy: Hu hu hu

Ćwiczenia logopedyczne dla dzieci w wieku 3-4 lata

Ćwiczenia żuchwy

Należą do najłatwiejszych, ponieważ wynikają z elementarnych umiejętności dziecka związanych np. z jedzeniem, ziewaniem czy nawet głośnym płaczem

Przykłady:

– Jest noc. Powoli układamy się do snu. Bardzo chce nam się spać. Ziewamy z otwartą buzią
– Udajemy rekiny. Szeroko otwieramy buzię i szybko zamykamy
– Zagrabiamy trawnik i wyobrażamy sobie, że zęby to grabie. Wysuwamy żuchwę i przesuwamy nimi po górnej wardze.
– Żujemy trawę jak kozy. Naśladujemy żucie.
– Ćwiczenia warg (mięsień okrężny warg)

Wargi biorą aktywny udział przy wymowie wielu głosek dlatego tak ważna jest ich sprawność. Przy wymowie szeregu syczącego (“s”, “z”, “c” “dz), który powinien w wieku 4 lat być artykułowany poprawnie, wargi są szeroko rozciągnięte w uśmiechu. Jednocześnie ćwiczymy również zaokrąglenie warg, które jest niezbędne przy wymowie głosek szeregu szumiącego (“sz”, “rz”, “cz”, “dż”). Ten szereg pojawia się najcześciej w wieku 5 lat.

Tak jak powyżej – najlepiej jest przygotować rysunki lub figurki zwierząt lub przedmiotów, które będziemy naśladować.

Przykłady:

– Wysyłamy buziaczki do mamy. Ściągamy wargi w dzióbek (ważne żeby był symetryczny) i cmokamy
– Uśmiechamy się przy mocno zaciśniętych wargach
– Uśmiechamy się tak, żeby było widać zęby
– Rybka. Wargi ściągamy w dzióbek i rozchylamy leciutko pyszczek
– Na płaski talerzyk wysypujemy ryż preparowany i prosimy dziecko żeby za pomocą samych warg próbowało jeść
– Osiołek, który robi i-o-i-o
– Karetka, która jedzie na sygnale e-o-e-o
– Policja, która jedzie na sygnale i-u-i-u
– Wąsy. Między wargami i nosem układamy słomkę do picia tak żeby dziecko ją utrzymało.
Ćwiczenia języka:

– język chowamy do buzi i myjemy wewnętrzną powierzchnię zębów
– liczymy językiem zęby na dole
– czubkiem języka dotykamy kącików warg
– z języka robimy koci grzbiet – zaczepiamy język za dolne zęby i wypychamy
– na końcu nici dentystycznej związujemy mały supełek i zaczepiamy go od wewnętrznej strony zębów. Dziecko ma wypchnąć nitkę do góry samym językiem
 Ćwiczenia pionizacji języka (niezbędne do wymowy głoski “l” i później “sz”, “rz” “cz”, “dż” i “r”)

– kląskamy jak koniki przy jednoczesnych ruchach warg (uśmiech- kółko)
– mlaskamy językiem
– oblizujemy wargi (można je posmarować czymś słodkim)
– udajemy, że liżemy lody

Ćwiczenia logopedyczne dla dzieci w wieku 5-6 lat

Są ukierunkowane przede wszystkim na ćwiczenia warg i języka, których aktywny udział jest niezbędny w trakcie artykulacji głosek “sz”, “rz”, “cz”, “dż” i “r”.

Ćwiczenia warg (takie jak dla 3-4 latków) oraz:

– układamy wargi w dzióbek i kręcimy w kółko, na boki, do dołu do góry
– robimy okienko z warg (szeroki dzióbek)
– robimy rybkę z warg, ale z wciągniętymi policzkami
– próbujemy gwizdać
– parskamy mocno wargami

Ćwiczenia języka

Dążymy do pionizacji języka, czyli nawet w trakcie kiedy dziecko milczy- język powinien znajdować się za górnymi zębami na wałku dziąsłowym.

Ćwiczenia logopedyczne:

– przy otwartej buzi liczymy górne zęby językiem (żuchwa nieruchomo)
– udajemy, że język to pędzel, a buzia to mieszkanie do pomalowania. Malujemy najpierw kropeczki na podniebieniu, policzkach, a na koniec musimy wszystko dokładnie zamalować. (żuchwa nieruchomo)
– próbujemy dotknąć językiem do nosa
– do podniebienia twardego możemy przykleić opłatek i poprosić dziecko o oderwanie go samym językiem
– strzelanie z języka: przyklejamy mocno język do podniebienia i mocno odklejamy
– karuzela: przy zamkniętej buzi dziecko wkłada język między wargi, a zęby i kręci w kółko

BARDZO POLECAM WSZYSTKIM KSIĄŻKĘ “CMOKAJ, DMUCHAJ, PARSKAJ, CHUCHAJ”. KOSZTUJE GROSZE, A JEST NAPRAWDĘ ŚWIETNA. NAJTANIEJ TUTAJ (dołączone jest do niej logopedyczne memo oraz gra planszowa, a kosztuje 10 zł)

Jeżeli macie wątpliwości czy udać się do logopedy to przeczytajcie ten wpis: http://www.nebule.pl/kiedy-do-logopedy/

ćwiczenia logopedyczne-2

Drewniany zestaw do robienia baniek Kiko tutaj

 

Ten wpis ma 5 komentarzy

  1. Ewelina

    A te ćwiczenia nie powinny być podzielone na wady wymowy? Moja córka ma seplenienie międzyzębowe i o ile miała ćwiczenia w stylu liczenie zębów to oblizywanie warg nie było wskazane ponieważ musiała nauczyć się trzymać jezyk w buzi.

    • Nebule-Ania

      Są to ćwiczenia orientacyjne – nie jestem w stanie napisać ćwiczeń logopedycznych dla wszystkich dzieci czytelników;) i odpowiednio ich dopasować. Od tego jest terapia logopedyczna w gabinecie. Post napisałam w taki sposób żeby rodzice wiedzieli mniej więcej czego mogą wymagać od swoich dzieci w danym wieku.

  2. Aga

    Jak dobrze, że jesteś i piszesz takie świetne teksty. Bardzo bym chciała, żeby mój niespełna roczny synek pił wodę z bidonu z rurką, ale nie wiem jak go tego nauczyć. Może masz jakiś sposób,bo nie chcę dawać mu kubka niekapka.

    • Nebule-Ania

      A mam jeden:) w rossmannie sa takie tubki z owocami Hipp (chyba) i aby mus się wydostał trzeba go zassać. Lilkę uczyłam przychylając lekko bidon do góry- żeby kilka kropel jej wpadło do buzi, a później jak je poczuła to zasysała bez przechylania.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *